Krótkowzroczność u dzieci
Krótkowzroczność u dzieci – dlaczego same okulary mogą nie wystarczyć?
Czy wiesz, że według prognoz naukowców do 2050 roku nawet połowa światowej populacji może mieć krótkowzroczność? To niemal 5 miliardów ludzi!
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu krótkowzroczność była znacznie mniej rozpowszechniona. Dziś stanowi jedno z istotnych wyzwań zdrowotnych, szczególnie wśród dzieci i młodzieży.
Co ciekawe, krótkowzroczność nie zawsze oznacza jedynie konieczność noszenia okularów. U dzieci wada może pogłębiać się wraz z rozwojem organizmu, a tempo jej postępu ma znaczenie dla zdrowia oczu w przyszłości.
Po czym poznać, że dziecko może mieć krótkowzroczność?
Pierwsze objawy bywają mało charakterystyczne. Dziecko może:
- mrużyć oczy podczas patrzenia w dal,
- mieć trudności z odczytywaniem napisów na szkolnej tablicy,
- siadać coraz bliżej telewizora,
- skarżyć się na niewyraźne widzenie odległych przedmiotów,
- nie rozpoznawać szczegółów, które wcześniej widziało bez trudności.
Niektóre dzieci nie zgłaszają problemów, ponieważ nie wiedzą, że mogą widzieć inaczej. Dlatego krótkowzroczność bywa rozpoznawana dopiero podczas badania wzroku.
Dlaczego krótkowzroczność może się pogłębiać?
Jednym z głównych mechanizmów rozwoju krótkowzroczności jest nadmierne wydłużanie się gałki ocznej. Powoduje to, że promienie światła ogniskują się przed siatkówką, zamiast bezpośrednio na niej. W rezultacie odległe przedmioty stają się niewyraźne.
U dzieci gałka oczna nadal się rozwija, dlatego wada może postępować, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu. Im wcześniej pojawi się krótkowzroczność, tym większe może być ryzyko osiągnięcia wysokiej wady w dorosłości.
Korekcja wzroku a kontrola krótkowzroczności – jaka jest różnica?
Tradycyjne soczewki jednoogniskowe korygują wadę wzroku i umożliwiają wyraźne widzenie. Nie zostały jednak zaprojektowane specjalnie w celu spowalniania jej progresji.
Współczesna okulistyka dysponuje również metodami ukierunkowanymi na ograniczanie tempa postępu krótkowzroczności.
Należą do nich między innymi specjalistyczne konstrukcje soczewek okularowych, określone rodzaje soczewek kontaktowych oraz wybrane metody farmakologiczne stosowane pod kontrolą lekarza.
W części nowoczesnych soczewek okularowych wykorzystuje się odpowiednio rozmieszczone mikrosoczewki, które zmieniają sposób ogniskowania światła na siatkówce.
Badania kliniczne wskazują, że niektóre z tych rozwiązań mogą spowalniać progresję krótkowzroczności u dzieci.
Nie oznacza to jednak możliwości cofnięcia istniejącej wady ani gwarancji całkowitego zatrzymania jej rozwoju.
Ciekawostka: dlaczego dzieci spędzające więcej czasu na zewnątrz rzadziej rozwijają krótkowzroczność?
Badania wykazały, że regularne przebywanie na świeżym powietrzu w świetle dziennym wiąże się z mniejszym ryzykiem pojawienia się krótkowzroczności.
Jednym z rozważanych mechanizmów jest wpływ intensywnego światła dziennego na procesy zachodzące w siatkówce i regulację wzrostu gałki ocznej.
Eksperci zajmujący się krótkowzrocznością dziecięcą wskazują na korzyści wynikające ze spędzania około 2 godzin dziennie na zewnątrz.
Co istotne, nie musi to być intensywny sport. Znaczenie ma samo przebywanie w świetle dziennym.
Najsilniejsze dowody dotyczą zmniejszania ryzyka pojawienia się krótkowzroczności. Wpływ czasu spędzanego na zewnątrz na tempo progresji już istniejącej wady jest mniej jednoznaczny.
Czy smartfony i tablety powodują krótkowzroczność?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez rodziców.
Długotrwałe patrzenie z bliska, niezależnie od tego, czy dziecko korzysta ze smartfona, czy czyta książkę, może być jednym z czynników związanych z rozwojem krótkowzroczności.
Nie oznacza to jednak, że ekrany są jej jedyną przyczyną.
Znaczenie mają również predyspozycje genetyczne, czas spędzany na świeżym powietrzu oraz codzienne nawyki wzrokowe.
W ograniczaniu długotrwałego obciążenia wzroku pomocne są regularne przerwy, odpowiednia odległość od ekranu i właściwe oświetlenie.
Najczęstsze pytania rodziców
Czy dziecko może wyrosnąć z krótkowzroczności?
Krótkowzroczność zazwyczaj nie ustępuje samoistnie wraz z wiekiem. U wielu osób jej progresja zwalnia lub stabilizuje się w późnym okresie dojrzewania albo we wczesnej dorosłości. Nie jest to jednak regułą.
Czy noszenie okularów rozleniwia oczy?
Nie. Prawidłowo dobrane okulary nie powodują osłabienia wzroku ani uzależnienia oczu od korekcji. Pozwalają natomiast uzyskać odpowiednią ostrość widzenia.
Czy celowo słabsze okulary mogą zatrzymać postęp wady?
Nie ma podstaw do rutynowego stosowania zbyt słabej korekcji w celu spowalniania krótkowzroczności. Badania nie potwierdzają skuteczności takiego postępowania, a niektóre wskazują na możliwość szybszej progresji wady.
Czy krótkowzroczność jest dziedziczna?
Predyspozycje genetyczne odgrywają istotną rolę. Dzieci, których rodzice mają krótkowzroczność, są bardziej narażone na jej rozwój. Nie oznacza to jednak, że wada musi się u nich pojawić.
Czy ćwiczenia oczu mogą cofnąć krótkowzroczność?
Nie ma wiarygodnych dowodów, że ćwiczenia wzrokowe mogą cofnąć krótkowzroczność wynikającą z wydłużenia gałki ocznej. Niektóre ćwiczenia stosuje się w określonych zaburzeniach współpracy oczu, ale nie zastępują one korekcji krótkowzroczności.
Jak często kontrolować wzrok dziecka?
Częstotliwość badań zależy od wieku, rodzaju wady i tempa jej zmian. U dzieci z postępującą krótkowzrocznością kontrole często odbywają się co 6 miesięcy, ale harmonogram ustala się indywidualnie.
Czy dobre widzenie w okularach oznacza, że wada przestała się pogłębiać?
Nie. Dziecko może nadal dobrze widzieć w aktualnych okularach, mimo że parametry jego wzroku stopniowo się zmieniają. Dlatego sama ocena ostrości widzenia nie zawsze wystarcza do monitorowania progresji.
Dlaczego kontrola krótkowzroczności jest tak istotna?
Wysoka krótkowzroczność wiąże się ze zwiększonym ryzykiem niektórych chorób oczu, między innymi odwarstwienia siatkówki, zmian zwyrodnieniowych plamki oraz jaskry.
Nie oznacza to, że powikłania wystąpią u każdego dziecka z krótkowzrocznością.
Jednak wczesne rozpoznanie wady, monitorowanie jej zmian i odpowiednio dobrane postępowanie pozwalają uwzględnić nie tylko aktualną jakość widzenia, lecz także długoterminowe zdrowie oczu.
CM Salus i salon optyczny okulary.expert
Kłodzko, ul. Zawiszy Czarnego 2
W Centrum Medycznym Salus dostępne są konsultacje okulistyczne, a w salonie okulary.expert – usługi optyczne związane z doborem i wykonaniem okularów korekcyjnych.
Rejestracja do poradni okulistycznej: 74 640 44 44
Salon optyczny okulary.expert: 575 926 143
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Leave a reply